Grenzen stellen: STOP! Hier is mijn grens!

Hoe bewaak ik op een assertieve manier mijn grenzen?

Nee,
grenzen stellen naar anderen is niet makkelijk. Mocht het makkelijk
zijn, dan hadden niet zo veel mensen hier problemen mee. Ook voor mezelf
is dit al heel mijn leven een thema. Bijkomend, zowel binnen mijn
ervaring tijdens mijn voorbije loopbaan als people en HR-manager als ook
op dit moment als zaakvoerder van 2Challenge en loopbaancoach van
Passion for Work, ondervind ik dat velen het moeilijk hebben met het
bewaken van persoonlijke grenzen.

Wat ik leerde tijdens mijn persoonlijke zoektocht, deel ik graag met jou…

Over
je grenzen laten gaan geeft stress, mentaal maar ook fysiek. Je bent
boos of verontwaardigd, je voelt je gefrustreerd of mis begrepen,
mogelijk zitten je schouders vast of heb je een knagende buikpijn. Je
verliest je energie…

 

Je grenzen kennen is voor sommige mensen al niet evident, ze bewaken vaak nog moeilijker.

En
alleen als je je eigen grenzen kent, kan je ook assertief reageren.
Assertief zijn is “op een niet kwetsende, tactvolle manier opkomen voor
de eigen mening, behoeften of belangen.” Assertief zijn is dus evengoed
je grenzen aangeven en beschermen. Assertief zijn is zelfverzekerd
overkomen, in je eigen kracht staan, opkomen voor je eigen ik.

 

Grenzen stellen: hoe doe je dat? Volg de volgende drie stappen:

Stap1: Definieer je grenzen

Stap2: Herken wanneer mensen over je grenzen gaan.

Stap 3: Bewaak je grenzen consistent!

 

Stap 1. Definieer je Grenzen

Hoe grenzen definiëren?

Je
kan enkel je grenzen definiëren door jezelf te kennen. Grenzen zijn
namelijk gelinkt aan je persoonlijkheid, je waarden en normen. Wat vind
jij belangrijk? Wat kan en kan niet ter bescherming van je persoonlijke
ruimte? Vaak creëren ook die waarden die je belangrijk vindt, de
moeilijkst te bewaken grenzen. Neem jij graag verantwoordelijkheid op,
dan is dat ook vaak een grens die je makkelijk overschrijdt. Vind je het
belangrijk dat mensen je waarderen, dan laat je vaak over je grenzen
gaan omdat je weet dat er een mogelijke waardering volgt van diegene die
over je grenzen gaat.

Dus, ken jezelf! Wat zijn jouw waarden? Ook
binnen loopbaancoaching gaan we hiermee aan de slag. Door verschillende
oefeningen te doen, leer je wat jouw waarden zijn. Dit is de start naar
het definiëren van je grenzen.

 

Definieer je grenzen concreet en specifiek. Bijvoorbeeld:

 

  • Die ene taak die niet meer mijn verantwoordelijkheid is, wil ik nog één keer doen op het werk en uitleggen aan een collega.
  • Een conflict op het werk hoeft niet negatief te zijn, maar ik laat me niet uitschelden door een collega.
  • Ik
    spreek nog één keer af met mijn vriendin op die verre locatie zoals zij
    altijd vraagt, maar volgende keer wil ik dichter bij huis afspreken.

Bekijk
ook of je met bepaalde grenzen flexibel kan zijn. Bijvoorbeeld: het was
deze keer de afspraak om met mijn vriendinnen af te spreken bij mij
thuis, maar doordat één van hen in het gips ligt, ben ik bereid om nu
bij haar af te spreken.

 

Stap 2. Grenzen herkennen

Wanneer
gaat iemand over jouw grens? Kan je aangeven welk moment dit is? Of
waarom je mensen over je grenzen laat gaan? Misschien help je graag
mensen en heb je het daarom moeilijk om nee te zeggen ook al zou je dit
willen? Vaak wil men ook conflicten vermijden en knijpt men voor die ene
keer liever een oogje dicht dan de confrontatie aan te gaan. Misschien
reageer je niet als je grenzen overschreden worden omdat je bang hebt
van de gevolgen. Hoe gaat je omgeving reageren?

 

Om je grenzen te bewaken, moet je dus weer jezelf goed kennen

Stel
dus jezelf de vraag: “Zijn mijn grenzen (voldoende) gedefinieerd?” Of
je kent je grenzen wel maar is het eerder waarom je grenzen overschreden
worden, waar je aan moet werken? Pas als je dit van jezelf erkent, kan
je ook leren herkennen en vooral voelen wanneer je grenzen overschreden
worden en kan je leren deze te bewaken. Leer voelen wanneer je die kramp
in je maag krijgt, wanneer die spanning in je nek opkomt. Voel wanneer
die frustratie opkomt, wanneer je boos wordt of in die defensieve
houding gaat…

 

Stap 3. Je Grenzen bewaken

Je grenzen kennen
en weten hoe, wanneer en/of waarom deze worden overschreden heeft te
maken met je identiteit. Dit moet je ontdekken bij jezelf. Enkel door
dit helder te stellen voor jezelf, kan je ook je grenzen bewaken en
kenbaar maken aan de buitenwereld. Ook dit is Personal Branding: ik weet
waar ik voor sta en ik stem mijn gedrag en communicatie hierop af
waardoor het voor mijn omgeving duidelijk is en zij me kunnen zien als
een zelfverzekerd en assertief persoon.

Want ja, van zodra je weet
wanneer je grenzen worden overschreden, heb je een keuze! Je eigen
grens overschrijden, je grens laten overschrijden of je grenzen en
daardoor je eigen mentale en fysieke gezondheid beschermen.

Door
grenzen te stellen, geef je ook duidelijkheid aan je omgeving en kan je
je persoonlijke ruimte bewaken. Door grenzen te communiceren, geef je
aan aan je omgeving hoe je wil dat zij met je omgaan. Het gaat over je
persoonlijke grenzen. Dat betekent ook dat het aan jou is om die grenzen
te bewaken. Iemand anders kan voor jou niet inschatten wanneer je over
je grens gaat. Weet ook dat een grens die niet gecommuniceerd wordt,
onbestaande is.

Misschien weet je vriendin helemaal niet dat jij
het vervelend vindt om telkens een uur te moeten rijden om haar te zien.
Misschien weten je collega’s niet dat jij de pest hebt aan die ene taak
waar jij specialist in bent. Grenzen aangeven geeft dus duidelijkheid
voor jezelf, voor je omgeving, nu en ook naar de toekomst toe.

 

En hoe bewaak je nu deze grenzen?

Want
dit hoeft niet op een agressieve manier te gebeuren. Gebruik bv. het
ik-model zodat je op een assertieve manier kan aangeven waar je grens
ligt. Bij het ik-model geef je aan wat je grens is, wat je gevoel
hierbij is als deze grens wordt overschreden en dit allemaal vanuit je
eigen ik, vanuit je eigen perspectief. Je valt de ander niet aan, het
gaat over jou…

Ik heb een grens (ik had voor mezelf uitgemaakt dat
ik deze taak niet meer zou doen) die wordt overschreden (toch wordt ik
telkens gevraagd om opnieuw deze taken op te nemen) en dat geeft mij een
gevoel (en ik voel me hier niet prettig bij aangezien dit niet meer tot
mijn verantwoordelijkheden hoort en ik zelf veel werk heb) Liever wil
ik … (Liever wil ik iemand van jullie uitleggen hoe deze taak perfect
uit te voeren, zodat jullie dit vanaf volgende keer zelf kunnen
opnemen.)

 

Vind je het moeilijk om nee te zeggen?

Bekijk het even anders. Nee zeggen tegen je omgeving, betekent ook ja zeggen tegen jezelf en wat je wel wil!

Nee, ik kan vandaag niet overwerken, want ik zeg ja tegen een avondje zwemmen met mijn kinderen.

Nee, ik kan jouw taken er op dit moment niet bij nemen want ik zeg ja tegen de deadlines waar ik verantwoordelijk voor ben.

Nee, ik wil niet altijd BOB zijn, want ja ik wil ook eens gezellig een glaasje drinken.

In
plaats van dadelijk nee te zeggen, kan je ook aangeven dat je over een
vraag even moet nadenken of zeg een beetje nee: “OK, ik heb nu een
kwartiertje tijd. Als we meer tijd nodig hebben om dit te bespreken dan
heb ik morgen om 14u nog plaats in mijn agenda.”

 

Grenzen stellen en assertief nee zeggen

Nee
zeggen, spreken vanuit de ik-vorm, dit vraagt oefening! Dit gaat niet
voor iedereen vanzelf. Als je een situatie hebt waar je grenzen worden
overschreden en je wil hier assertief op reageren, schrijf van desnoods
eerst uit wat je wil zeggen. Begin desnoods ook met kleine grenzen, of
bij mensen die je graag zien. Zo kan je stilletjes oefenen voor je voor
hete vuren komt te staan. Let er ook op dat je niet vanuit emotie
reageert. Soms is het beter om even diep te ademen, tot tien te tellen,
je misschien zelfs even af te zonderen voor je reageert. Let wel, stel
het niet uit. Wacht niet te lang om je grenzen aan te geven. Hoe langer
je wacht, des te moeilijker wordt het. “Maar je hebt er toch nooit een
probleem van gemaakt om telkens met de auto te rijden als we afspreken?”

Let
ook op je lichaamstaal. Kijk naar mensen die wel assertief kunnen zijn,
die in jouw ogen krachtig en zelfverzekerd zijn. Hoe staan ze? Hoe
praten ze?  En wat kan jij hiervan leren?

 

Grenzen stellen: start met een oefenperiode

Wees
ook tijdens deze oefenperiode niet te streng voor jezelf. Oefenen
betekent dat je soms ook al eens zal falen. Toch, weet dat je bij elke
poging weer zaken leert. Bekijk wat er mis ging en neem dit mee voor een
volgende keer. En trouwens, weet ook dat je niet elk conflict hoeft te
winnen. Soms dwingt je omgeving je tot het overschrijden van je grenzen.
Wees hier echter bewust van en stel je grens opnieuw! Want ja, als je
omgeving je blijft dwingen je grenzen te overschrijden, dan is het nodig
om van omgeving te veranderen.

Zeker als je aan het oefenen gaat,
slaan mensen soms over in het andere uiterste. Wees niet rigide en
bekijk niet elk overschrijden van een grens als een zwaar conflict of
een strijd. Denk pragmatisch, vanuit een win-win situatie en met respect
en begrip naar de andere toe. Soms zijn er alternatieven of
compromissen mogelijk in plaats van staalhard nee te zeggen.

Nog
een laatste tip: geef anderen ook de tijd en de ruimte om te wennen aan
het feit dat jij plots je grenzen bewaakt. Misschien zijn mensen het
helemaal niet gewoon van je.

 

Kortom, grenzen stellen
begint bij jezelf! Ken jezelf, ga voelen, onderzoek je waarden en waarom
je mensen over je grenzen laat gaan. (identiteit)

Herken
en voel je grenzen en bewaak ze. Een grens niet aangegeven of
gecommuniceerd bestaat niet. (gedrag/communicatie) Doe dit consistent en
je omgeving krijgt een duidelijk beeld over wat je wil en niet wil en
hoe ze met jou kunnen interageren. (Imago)

 

En jij: wil je jouw grenzen beter bewaken?

Heb je hulp nodig bij het bepalen van je waarden en onderzoeken van je identiteit, het communiceren van je waarden om zo te bouwen aan je imago? Ga dan aan de slag met Personal Branding! Als loopbaancoach bekijken we tijdens de sessies de waarden die jij belangrijk vindt en ook wat je goed kan en graag doet, wat je graag wil ontwikkelen, welke beroepen er passen bij je persoonlijkheid enz. Door dit op te lijsten leer je hoe je zaken bespreekbaar kan maken, met je leidinggevende, met je collega’s…

Passion for Work is een erkend loopbaancentrum en partner van VDAB. Dat betekent dat je gebruik kan maken van loopbaancheques. Hierdoor betaal je slechts 40 euro per cheque.

Je eerste cheque is goed voor 4u coaching, je tweede cheque voor 3u coaching. De werkelijke waarde van 1u loopbaanbegeleiding bedraagt 169 euro.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*
*