Is burnout een ‘modeziekte’? 12 burnout symptomen die het tegendeel bewijzen

Tegenwoordig wordt de term burnout te pas en te onpas gebruikt
Soms is de eerste commentaar dat ik krijg in een workshop rond burnout symptomen en burnout preventie: “oh, dat is komedie”. Dat is jammer want er is heel wat leed op de werkvloer. Anderzijds ontken ik niet een vorm van ongepaste besmetting
Inderdaad lijdt een medewerker niet aan dit syndroom na een maand hard
werken of omdat er veel mensen de laatste tijd griep hebben gehad en de
medewerker zich extra heeft moeten inzetten. Neen, deze toestand van
chronische stress, waarbij het hormoon cortisol een ravage aanricht in
je hoofd en lijf, komt heel sluipend en op lange termijn tot stand.

Oorsprong van burnout

De vader van de burnout, de psycholoog die als eerste deze term en dit syndroom heeft beschreven, is Herbert J.Freudenberger,
psychiater en psycho-analyst geboren in 1926 in Duitsland en als
15-jarige gevlucht naar de Verenigde Staten. In 1970 werkte hij als
vrijwilliger in een “free clinic” in New York waar drugsverslaafden hulp
kregen. Dat gebeurde zo elke avond tot 23u en daarna had hij dan vaak
nog stafvergaderingen vaak tot 2u ’s ochtends.  Hij verklaarde “hoe meer
vermoeid ik werd, hoe actiever ik werd”. Daarbuiten was er zijn job in
het ziekenhuis waar hij dagelijks werkte van 8u tot 18u.
Wanneer men hem zei: “Je werkt teveel”, antwoordde hij pertinent “och
ja, maar velen hebben mijn hulp nodig, ik moest nog meer kunnen doen”…
Na verloop van tijd werd hij steeds magerder en tegelijkertijd
cynischer, hij betrapte zich erop dat hij niet meer goed reageerde op
vragen van patiënten. Op een dag moest hij op een vliegreis vertrekken
met zijn familie. Hij was ’s nachts om 2 uur thuisgekomen en kon de dag
van vertrek zijn bed niet uit . Het vliegtuig vertrok zonder hen en hij
sliep drie dagen lang. Bij zijn ontwaken nam hij zijn bandopnemer en
is beginnen te dicteren en te vertellen wat er met hem gebeurde. Hij
deed een complete zelfanalyse. Zo begreep hij zijn gedragsveranderingen.
Door zijn zwakke stem te horen, begreep hij zijn uitputting, daarna
ook  zijn angsten, zijn depressieve momenten en zijn arrogantie. Wanneer
hij praatte over zijn familie voelde hij zich schuldig.

Hij noteerde 12 burnout symptomen…
  1. Ambitie, zichzelf bewijzen
    Obsessief jezelf willen bewijzen, veel te geven hebben op het werk. Dit
    komt voor bij de beste werknemers. Zij die graag verantwoordelijkheid
    nemen, willen groeien, veel enthousiasme aan de dag leggen, graag erkend
    worden en naar excellentie streven.
  2. Harder werken
    De professionele knop gaat zelden “off”. Later werken, thuis verder werken, altijd beschikbaar zijn…
  3. Zichzelf verwaarlozen
    Eigen behoeften niet meer erkennen zoals menselijke vitale noden: slaap,
    een gezond dieet, sociale contacten. De persoon neemt weinig tijd om te
    recupereren.
  4. Verschuiving van conflicten en spanningen
    Problemen worden weggeduwd. De persoon voelt dat er dingen misgaan maar
    tracht dit zo goed mogelijk te ontlopen. Soms gaat dit gepaard met
    paniekgevoelens of zich bedreigd voelen.
  5. Revisie van waarden
    Werk is alom aanwezig in het leven van de persoon. Andere levensdomeinen
    en waarden moeten het onderspit
    delven: gezin-gezondheid-hobbies-sociale contacten… De persoon isoleert
    zich meer en meer.
  6. Ontluikende problemen worden ontkend
    De persoon wordt onverdraagzamer. Anderen worden gezien als lui,
    vervelend, veeleisend, dom… Sociale interacties op het werk en thuis
    worden harder, cynisme en agressie nemen toe. Problemen worden vaak in
    verband gebracht met de werkdruk en het werk. De persoon heeft het
    moeilijk om naar eigen veranderingen te kijken.
  7. Zich terugtrekken
    Het sociale leven wordt klein of onbestaand. Stress wordt mogelijk
    gekanaliseerd door middelenmisbruik: alcohol, medicijnen, drugs…
  8. Gedragsveranderingen
    De omgeving (vrienden, collega’s, familie…) stellen veranderd gedrag vast en maken zich zorgen.
  9. Depersonalisatie
    De eigen noden worden totaal miskend en de waarde van anderen en eigenwaarde worden niet meer gepercipieerd.
  10. Innerlijke leegte
    Een innerlijke leegte wordt waargenomen, een hol gevoel dat riskeert
    opgevuld te worden door emotioneel eten, drank, sex of overdreven actie…
  11. Depressie
    Apathie, zich machteloos of zich verloren voelen. De toekomst ziet er zwart uit.
  12. Instorten
    Mentaal en/of fysiek. Dringende medische en psychologische zorgen zijn nodig.
En jij?
  • Hoeveel burnout symptomen herken je? Indien je zes of meer van deze 12 items herkent, lijd je waarschijnlijk aan een burnout. Contacteer je arts.
  • Misschien kan het boek Alle wijsheid zit vanbinnen van Claudine Drees je helderheid brengen.  

Passion for Work is een erkend loopbaancentrum en partner van VDAB. Dat betekent dat je gebruik kan maken van loopbaancheques. Hierdoor betaal je slechts 40 euro per cheque.

Je eerste cheque is goed voor 4u coaching, je tweede cheque voor 3u coaching. De werkelijke waarde van 1u loopbaanbegeleiding bedraagt 169 euro.