Perfectionisme op de werkvloer

Dagelijks merk ik in mijn praktijk dat
perfectionisme de onderliggende oorzaak is van problemen op het werk of op zijn
minst bijdraagt aan de reden waarom mensen professioneel vastlopen. Daarom
besloot ik me te verdiepen in dit thema.

Tijdens mijn onderzoek las ik het boek “Zeg me dat ik oké ben” van perfectionisme-expert Marcel Hendrickx. In dit boek herkende ik veel van mijn eigen inzichten die ik opdeed in de afgelopen 10 jaar.

Met dit artikel wil ik jou bewust maken van
perfectionisme en je een aantal concrete tips geven. Hiervoor ben ik te rade
gegaan bij Marcel Hendrickx. Het interview met hem lees je hieronder.

Maar eerst, ben jij
perfectionistisch?

Als ik klanten vraag of ze last hebben van
perfectionisme, krijg ik wel eens het antwoord: “Ik, last van perfectionisme?
Zeker niet, bij mij loopt niets perfect.”

Hoe herken je
perfectionisme bij jezelf? De symptomen op een rij:

  • Bevestigingsdrang in relaties – “pleasen” (bv
    dwangmatig zorgen voor anderen, conflicten vermijden, geen nee kunnen zeggen,
    verwachtingen hebben en ze niet uitspreken, moeilijk feedback kunnen geven, ik
    ben niet belangrijk – anderen zijn veel belangrijker, alles zelf willen
    oplossen – geen hulp vragen)
  • Onrealistische kwaliteitseisen (aan jezelf, aan
    anderen)
  • Laag zelfbeeld
  • Controledrang (wat je zelf doet is beter gedaan,
    behoefte aan planning en structuur, to-do lijstjes, plan B hebben)
  • Altijd denken en heel veel piekeren (innerlijke
    criticus aan het woord)
  • Faalangst
  • Uitstelgedrag
  • Moeite met kiezen en beslissen
  • Te groot verantwoordelijkheidsgevoel
  • Doorgaan, nooit opgeven

Ik legde volgende vragen voor aan Marcel Hendrickx:

  • Wat is perfectionisme en hoe kan het tegelijk goed
    en slecht zijn?
    “Perfectionisme is een patroon dat
    altijd slecht is. Met streven naar perfectie in je werk is niets mis zolang het
    bij willen blijft. Perfectionisme is een belemmerend patroon
    dat ongelukkig en/of ziek maakt, er is continue sprake van moeten.”
  • Wat maakt dat het patroon zo hardnekkig is?
    “Het is ontstaat als
    overlevingsmechanisme en herhaalt zich keer op keer.  Je gaat onbewust
    altijd opnieuw op zoek naar bevestiging maar hoeveel je dit ook krijgt, het is
    niet genoeg om jezelf graag te zien. ”Een belangrijk inzicht dat ik mijn
    perfectionistische klanten meegeef als ik uw boek aanbeveel, is dat perfectionisme
    een keuze
     is. Ooit dacht ik namelijk zelf ook “ik ben nu eenmaal zo”.
  • Hoe werkt dit?
    “Het is een onbewuste
    keuze die ontstaat als kind als je als kind het gevoel krijgt “ik ben niet goed
    bezig”, “ik word niet aanvaard”. Het ‘vrije kind’ wordt weggeduwd, het ‘flinke
    kind’ komt in de plaats en gaat er alles aan doen om door anderen oké gevonden
    te worden. Iedereen krijgt hiermee te maken maar zolang het vrije kind samen
    met het brave kind kan blijven bestaan is er evenwicht. Bij de ontwikkeling van
    perfectionisme gaat het vrije (intuïtieve) kind verdwijnen en gaat het
    (denkende) brave kind overheersen.”
  • Hoe kan perfectionisme je loopbaan hypothekeren?
    “Bijvoorbeeld: je werkt goed, doet je
    uiterste best maar door je perfectionisme kan je je werk nog niet inleveren
    want je moet het nog nakijken, bijschaven, het is nog niet perfect, daardoor
    laat je ander werk liggen en haal je je deadline misschien niet. Je belemmert jezelf
    omdat er geen tijd meer over is en lijkt hierdoor minder competent dan je bent.
    Zo ook bijvoorbeeld als leidinggevende. Vertoon je in de managementmeeting zeer
    introvert gedrag, geef je weinig inbreng omdat je bang bent dat het niet goed
    (genoeg) gevonden wordt, dan zal je ook als weinig waardevol gezien worden.
  • Hoe herken je een perfectionistische
    leidinggevende?
    “Perfectionistische leidinggevenden
    trekken werk naar zich toe, kunnen moeilijk feedback geven  en willen
    overal controle op houden. Ze doen aan micromanagement (vooral details opmerken
    die niet oké zijn), zijn vaak ontevreden, gestresseerd en werken over. Ze
    verwachten altijd meer of beter en geven zelf het verkeerde voorbeeld door bv.
    ’s avonds en in het weekend mails te sturen én antwoord te verwachten. Ze tonen
    weinig respect voor de grenzen en de privétijd van medewerker.”
  • Hoe herken je als leidinggevende perfectionistische
    medewerkers?
    “Perfectionistische medewerkers
    werken veel over, verliezen zich in details, doet niet aan zelfzorg (eten bv
    aan hun bureau), nemen te veel verantwoordelijkheid, kunnen geen nee zeggen,
    zijn vooral bezorgd over anderen, leveren vaak te laat in en zijn meestal
    eerder schuchter en onzeker tegenover de leidinggevende.”
  • Hoe kan je best omgaan met een perfectionistische
    leidinggevende?
    “Eerst en vooral weten dat de dingen
    die hij doet, voortkomen vanuit zijn perfectionisme dan hoef je het allemaal
    niet persoonlijk te nemen: hij lijdt eraan en kán niet anders.
    Een perfectionistische leidinggevende zal onbewust en onbedoeld zijn
    medewerkers het gevoel geven niet te voldoen. Daarom is het heel belangrijk om
    als medewerker je eigen grenzen bewaken en aan te geven wat zijn gedrag met je
    doet.”
  • Hoe ga je als leidinggevende om met een
    perfectionistische medewerker met het oog op burn-out preventie?
    “Observeer je medewerkers: bij
    dringend extra werk zeggen zij automatisch ja terwijl ze beter zouden
    aangegeven dat ze het willen doen en vragen welke andere taken dan kunnen
    blijven liggen. Check dus of hij werkelijk tijd heeft. Vermoed je
    perfectionisme, ga er dan over in gesprek in een veilige setting. Noteer je
    observaties en bespreek het. Help hen grenzen te bewaken en maak afspraken over
    op tijd naar huis gaan, laptop thuis niet open, etc. En geef zelf natuurlijk
    het goede voorbeeld. Zorg dat je niet vol stress rondloopt, tijd voor de lunch
    neemt. Blijf niet als laatste op kantoor. Medewerkers spiegelen zich aan jouw
    gedrag.”

Omgaan met
perfectionisme

Ik zeg wel eens tegen klanten met perfectionisme
dat zij zelf op de rem staan van hun (professionele) groei en
geluk. De confrontatie met voorbeelden hiervan zet sommigen aan tot actie,
anderen zijn niet in beweging te krijgen. Er lijkt sprake te zijn van het
stockholmsyndroom: zij blijven trouw aan en houden van hetgeen hen gevangen
houdt.

  • Welke tip kan u onze klanten die zichzelf hierin
    herkennen geven?
    “Voor deze mensen is het moeilijk om
    de stappen te zetten omdat hun perfectionisme hen een veilig en vertrouwd
    gevoel geeft maar het is nooit te laat om er vanaf te geraken en hoe sneller
    hoe beter.

Perfectionisme op
de werkvloer

Lezers konden n.a.v. dit artikel vragen insturen die ik voorlegde aan Marcel.Volgende vragen kwamen o.a. aan bod:
1. Hoe kan ik minder perfectionistisch zijn?
2. Welke tips zijn er om administratieve controledrang te verminderen?
3. Zijn er tools, methodes, praktische manieren om de oorzaken van perfectionisme aan te pakken?
4. Welke stappen kan ik zetten om uitgeput door perfectionisme terug de arbeidsmarkt op te kunnen?
5. Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik door mijn perfectionisme niet slaaf van mijn werk blijf, zelfs in een job die ik graag zou doen?

Bij veel mensen duiken de symptomen hier en daar op
maar gelukkig ervaart niet iedereen dit als belemmerend. Er is dan voldoende
evenwicht tussen het ‘brave’ en het ‘vrije’, de ratio en de intuïtie, het moeten en
het willen. Werk doen wat je graag doet en waar je energie van
krijgt draagt bij tot dit evenwicht.

En jij?

Passion for Work is een erkend loopbaancentrum en partner van VDAB. Dat betekent dat je gebruik kan maken van loopbaancheques. Hierdoor betaal je slechts 40 euro per cheque.

Je eerste cheque is goed voor 4u coaching, je tweede cheque voor 3u coaching. De werkelijke waarde per uur loopbaanbegeleiding bedraagt 169 euro.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*
*